KU TR

Derketina Rêber APO li dijî vê qirkirinê li Kurdistanê rawestgeha herî cidî bû. Wê hêviyên azadiyê di nav gelê Kurd de ji nû ve geş kir. Gel bersiva vê helwesta hêja da, li her derê û her dem Tevger hembêz kir.

Em salvegera êrîşa komploya navneteweyî ya 9ê Cotmehê jiyan dikin. Girîng e ku mirov wateya vê komployê, vê êrîşa qirkirinê, ji bo Kurdan fam bike. Pêwîst e ku mirov armancên hêzên navneteweyî bi vê komploya li dijî Rêber APO fam bike, ku piştî sedsalek di nav pencê qirkirinê de hêviyên gelê Kurd ji bo jiyaneke azad vejand.

Derketina PKKê li Rojhilata Navîn, li herêmek ku ji hêla hêzên modernîteya kapîtalîst ve hema hema her sedsal ji bo berjewendiyên xwe hatiye sêwirandin, xeternak hate hesibandin. Rêber APO û PKK, ku wekî astengiyên li pêşiya planên wan dihatin dîtin, diviyabû werin ji holê rakirin. Ev berjewendî çi bûn? Ew ji bo kontrolkirina netew-dewletên ku axa Kurdan dagir dikirin, bi taybetî Tirkiyeyê bû. Ji ber pêwîstiya hegemonyayê, diviyabû ev dewlet bi berdewamî werin kontrol kirin. Wan rêya vê yekê di krîzek herdemî ya Kurdan de dîtin. Bi hesabên hûrgulî, planeke qirkirinê hate çêkirin ku dê sedsalek dirêj bidome.

Wan rola dewletên neteweyî dan çar neteweyan û pirsgirêkek li ser bingeha înkar û wêrankirinê ya Kurdan afirandin. Dûv re, dema ku pêwîst be, ew ê hevkarên Kurdan bikar bînin da ku pirsgirêka ku wan afirandî bidin pêş. Lêbelê, rojeva bi vî rengî hatî afirandin, bê guman, kontrolkirî bû û dê xizmeta berjewendiyên hêzên kapîtalîst bikira, ne azadiya gelê Kurd.

Hêza ku li vir hevsengiyê têk da bi pêşengiya Rêber APO tevgera PKKê bû. Tevgera Azadiya Kurdistanê hem li Kurdistanê û hem jî li Rojhilata Navîn bi hêzek zêde derketibû holê. Ev pêşketinek li derveyî plana hesabkirî bû. Berevajî hêzên din ên Kurd, wê xwe ne spart dewletên "bi hêz" û ne jî dikarîbû were kontrol kirin. Ev pêşketina nû li Kurdistanê hevsengiya ku bûye sedema sedsalek qirkirinê bi giranî têk dibir. Ji ber vê yekê, komployek navneteweyî hate destpêkirin ku gelek hêz, bi pêşengiya DYA, Brîtanya û Îsraîl yên pêşengiya modernîteya kapîtalîst, bi awayek çalak beşdar bûn.

Rêber APO dibêje ku di civînên xwe yên dawî de, Mossadê bi xwe li Şamê pêşniyarên cûrbecûr pêşkêşî wê kirine. Ev yek ji bo ku wan bi aliyê xwe ve bikişîne, bi rêya Tevgera Azadiya Kurdistanê helwesta hevkar a di navbera Kurdan de biparêze; bi kurtasî, wan veguherîne hêzek ku li gorî planên wan tevbigere hatiye kirin.

Pirsgirêkên ku ji hêla van hêzan ve di sedsala 20-an de hatine afirandin, bûn sedema ku Kurd trajediyên giran bijîn. Ew rastî qirkirin û komkujiyan hatin, çand û zimanê wan hatin qedexekirin, ew hatin tecrîdkirin û sirgûnkirin. Bi polîtîkayên asîmîlasyonê yên dijwar, ew ji cewhera xwe hatin dûrxistin, û di dawiyê de, hebûna wan bi xwe hate înkarkirin, ku bû sedema tunekirina wan a tevahî.

Kurdistan, ku nîv sedsalek di bêdengiya mirinê de derbas kir, bi rastiya civatek hema bêje tunebûyî re ma. Nasnameya Kurd a heyî û xuya li ser hevkarîyê ava bû. Kurd tenê dikarin hebûna xwe biguherin. Kurdîtî, ku eslê xwe yê rastîn dijî, di bin êrîş, wêrankirin û înkara tevahî de bû.

Derketina Rêber APO li dijî vê qirkirinê li Kurdistanê rawestgeha herî cidî bû. Wê hêviyên azadiyê di nav gelê Kurd de ji nû ve geş kir. Gel bersiva vê helwesta hêja da, li her derê û her dem Tevger hembêz kir. Wekî tevgerek ku dikare hewcedariya jiyanek azad bicîh bîne, PKK di nav gelê Kurd de bersiveke zû û xurt dît. Hêdî hêdî li seranserê Kurdistanê belav bû.

Bi xêzkirina xêzên pir zelal di navbera berxwedan û xiyanetê de, wî rêxistin û kesên qaşo têkoşîna Kurd eşkere kirin ku heta niha di gelê Kurd de hêvî neçêkirine. Wî di destpêkê de fêm kir ku vejîna li Kurdistanê, welatekî di bin mêtingeh û qirkirinê de, têkoşînek dijwar hewce dike, û li gorî wê tevgeriya. Tu hêz tune ku destkeftiyên ku bi têkoşînê hatine bidestxistin înkar bike.

 

Çavkaniya bingehîn a vê têkoşînê, ku gelê Kurd hembêz kir, hêviyan ji bo wê mezin kir, xewnên jiyanek azad geş kir, û ew kir aktorê herî bihêz ê ne-dewletî li Rojhilata Navîn,, Rêber APO ye. Li ser rêya xwe, wê bi derzîyê çalek kola, pêşxistina hemî destkeftî û nirxên têkoşînê misoger kir. Wê sosyolojiya Kurd, ferd, hiş û siyaseta wê gihand astên ku dikare encam bigire. Wê xeta xiyanetê eşkere kir. Wê nîşan da ku Kurdê azad kî ye û ew çawa dikarin bigihîjin rizgariyê.

Komploya li dijî Rêber APO, yê ku van hemû nirxan afirand, di şexsê Rêber APO de li dijî xewn û têkoşîna Kurdan a ji bo azadiyê hate pêşxistin. Ew hebûna wê temsîl dike li dijî înkar û ferzkirina rewşek bêstatu ya sed salî û qirkirinê li ser Kurdên ku li rizgariyê digerin. Bi statû hiştina Kurdan, armanc ew bû ku pirsgirêkê ji bo kontrolkirinê bidomînin. Komploya ku êrîşan kûrtir kir, êrîşa qirkirinê ya herî mezin e.

Rastiya Kurd û Kurdistaneke azad bi plan û berjewendiyên hêzên qirker û kolonyalîst ên modernîteya kapîtalîst re nakok bû. Ji ber vê yekê, hêzên ku pêşengiya modernîteya kapîtalîst dikirin komployê organîze kirin û pêk anîn. Di encama komployê de, Rêber APO dîl hate girtin û radestî dewleta Tirk hate kirin. Dewleta Tirk di vê komployê de tenê parêzvan (gardiyan) bû.

Xwesteka azadiya Rêber APO, çavkaniya me ya jiyan û têkoşîna azad, û şerkirina ji bo wê şertê bingehîn ê têkbirina qirkirina sedsalî ye ku li ser bingeha înkar û tunekirinê tê meşandin. Azadiya Rêber APO dê bibe sedema têkçûna dawî ya qirkirinê. Rêya avakirina hebûna me wekî gelê Kurd û misogerkirina azadiya me di azadiya Rêber APO de ye. Ji ber vê yekê, erkê yekem ê her Kurdekî ku jiyaneke azad dixwaze ev e ku hîn bêtir ji bo azadiya Rêber APO têkoşîn bike.

Ji Edîtor