Dema qirkirin û asîmîlasyon li dijî Kurdan hat armanc kirin, wan dest bi avakirina îdeolojî, siyaset û zanista ku dê bingeha van kiryaran be kirin. Wan gelek çavkaniyên agahdariyê yên çêkirî, derewîn û bê bingeh nîşan dan, bi tevahî hebûna Kurdan înkar kirin.
Bandora lêdana ji aliyê polîsan ve jineke ducanî ya li Stenbolê hîn jî berdewam dike, û ev bûyer ji bo Kurdan wekî bûyerek weke pir trajîk tê nirxandin. Trawmaya ku ji ber vê nêzîkatiya dîrokî li ser Kurdan çêdibe, dibe ku ji bo hin kesan piçûk xuya bike. Lêbelê, ji bo Kurdan, ev nêzîkatiya hovane di zihniyetek kûr de kok digire. Tenê girêdana bi êrîşên faşîst ên AKP-ê yên li ser Kurdistanê yên di deh salên dawî de dê ne bes be.
Ji ber siyaseta tunekirin û înkarkirina Kurdan li Tirkiyeyê, di nav kesan de dijminatiyek hundirîn li hember Kurdan heye. Ev yek herî dawî di nêzîkatiya polîsekî dewletê de di bûyera ku tê behs kirin de derket holê.
Çîroka derxistina zarokan ya ji zikê jinên ducanî di komkujiya Zîlanê de hema hema ji aliyê her kesî ve tê zanîn. Komara Tirkiyê, ku bi veguherîna dewletek neteweyî re hate damezrandin, polîtîkayên asîmîlasyonê li ser Kurdan ferz kir. Ji ber ku piraniya zêde ya Kurdan van polîtîkayên asîmîlasyonê red kirin û li dijî wan serhildan kirin, ew rastî tunekirin hatin. Êrîşên qirkirinê yên wekî komkujiya Zîlanê û terteleya Dêrsimê di bîra gelê Kurd de zindî dimînin.
Îtîhat û Terakkî, ku beriya damezrandina Komarê desthilatdarî zeft kir, têkçûna Osmaniyan qebûl kir û li şûna wê dest bi avakirina dewletek neteweyî ya Tirk kir ku herî kêm xwe bikaribin li Anatoliya bigirin. Piştî ku Ermenî û Yewnanî bi rêya qirkirinek piralî bêbandor kirin, wan li dijî Kurdan serî li asîmîlasyonê (an jî, bi berfirehî, qirkirina çandî) dan.
Dema qirkirin û asîmîlasyon li dijî Kurdan hat armanc kirin, wan dest bi avakirina îdeolojî, siyaset û zanista ku dê bingeha van kiryaran be kirin. Wan gelek çavkaniyên agahdariyê yên çêkirî, derewîn û bê bingeh nîşan dan, bi tevahî hebûna Kurdan înkar kirin. Propagandaya ku gelê wekî Kurd tune ye, dîroka wan tune ye û zimanê wan zimanekî çêkirî ye ku ji zimanên din hatiye wergirtin, belav bû.
Wan îdia kir ku ew wekî gel tune ne, ku cihê wan di dîrokê de tune ye, û çend eşîr bi rêya koçberiya ji gelên din li Mezopotamyayê bi cih bûne. Wan di pirtûka dîrokê ya Ksenofon de behskirina pir caran a Kurdan înkar û red kirin.
Ev siyaseta înkar û tunekirinê bi paşguhkirina tavilê ya Kurdan, ku hêzek bingehîn a dewleta Osmanî bû, dest pê kir. Armanca dewleta neteweyî ya nû damezrandî ew bû ku Kurdan bike Tirk, û yên ku red kirin rastî tunekirinê hatin. Ew wekî civatek eşîrî hatin binavkirin û wekî "ne medenî" hatin şîrovekirin. Ev yek bû sedema ku ew wekî nepêşkeftî û wekî civakek ku beşdarî dîrokê nebûye werin dîtin. Ev siyaset heta roja îro bi awayekî domdar di aliyên cûrbecûr de hatiye bicîhanîn.
Di bingeh de, Kurd êdî wekî mirovan nehatin dîtin. Ji ber vê yekê, ew dest bi rûbirûbûna her cûre êrîşên îdeolojîk, zanistî, çandî û fîzîkî kirin. Ew bi rêya sirgûnkirinê ji Kurdistanê hatin derxistin. Bi qestî lawazkirina wan a aborî, bingeh ji bo koçberiya wan ji Kurdistanê ber bi Tirkiyeyê ve hate danîn.
Êrîşên asîmîlasyonê yên dijwar hatin kirin. Dewlet, ku li gelek deverên Kurdistanê hebû, bi her awayî dest bi mudaxelekirina jiyana civakê kir. Her tiştê Kurdî hat biçûkxistin û tinazkirin. Kurd bi xwe hatin biçûkxistin û bêrêzî li wan hat kirin, wekî mirovan nehatin dîtin. Nefret, kîn û hêrs li dijî Kurdan hatin xurtkirin. Xwesteka kuştina zarokekî di zikê dayikê de hestek kûr e.
Bê guman, hêzên serdest, di şexsê Komîteya Îtîhat û Terakkî de, berpirsiyarê şekildana vê zihniyetê di nav civakên xwe de bûn. Sedema ku ev zihniyet îro berdewam dike, desthilatên li ser dewletê ne. Ger ev zihniyet li dijî gelê Kurd berdewam bike û nikaribe were derbaskirin, ev nîşan dide ku desthilatdar hîna jî li ser wê hişmendiyê ne. Bi kêmanî, ger ew di derbarê vê pêvajoyê de samîmî bin, erkê wan ê bingehîn e ku di guhertina vê zihniyetê de rolek pêşeng bigirin. Wekî din, ger înkar û tunekirina Kurdan berdewam bike, dê li şûna yekê deh PKK geş bibin. Ji ber ku em di demekê de ne ku PKK têkoşînê civakî kiriye. Divê em ji bîr nekin ku gerdûn xwedî qanûna çalakî û bertekê ye. Ew di civakê de jî xwe nîşan dide.
Ji Edîtor